Historia The Beatles (Fab Four): PAUL: Kulisy finansowej katastrofy The Beatles (1)

Czas na kolejny rozdział historii o łabędzim śpiewie The Beatles.

• Time for the next chapter in the story of The Beatles' swan song.

• Tiempo para el siguiente capítulo en la historia del canto del cisne de The Beatles.

• Zeit für das nächste Kapitel in der Geschichte vom Schwanengesang der Beatles.

• È tempo per il prossimo capitolo della storia del canto del cigno dei Beatles

Kontynuujemy dalej bolesną historię rozpadu The Beatles. Któryś raz już na blogu. Dzisiaj kolejne wzbogacenie tej opowieści. W ostatnich dniach przyglądaliśmy się na blogu najtrudniejszemu momentowi w historii The Beatles – rozpatrywaliśmy ich sądowe batalie („The Beatles w sądzie”) z końca 1970 roku oraz mocne, szczere wywiady Johna i Paula z okresu, gdy zespół rozpadał się na oczach całego świata (cofnijcie się na blogu do poprzednich postów, choć oddzielił od nich post o bajecznej piosence Paula o mlecznym koktajlu). Żeby jednak w pełni zrozumieć, dlaczego ta czwórka przyjaciół spotkała się na sali sądowej i skąd wziął się między nimi tak potężny żal, musimy cofnąć się do przełomu 1968 i 1969 roku. To wtedy w świecie Fab Four pojawił się człowiek, który podzielił ich ostatecznie: Allen Klein. Dziś oddaję w Wasze ręce fascynujący, szczegółowy fragment z książki Philipa Normana „Paul McCartney: The Life”, który krok po kroku odsłania kulisy finansowego chaosu w Apple, sprowadzenie Johna Eastmana przez Paula oraz moment, w którym John Lennon jednym wywiadem wywołał ogólnoświatową panikę. Co ciekawe, w poniższym tekście pojawia się wątek Micka Jaggera, który rzekomo próbował prywatnie ostrzec Lennona przed zaufaniem Kleinowi. Jest to o tyle intrygujące, że w naszych wcześniejszych wpisach wspominałem o relacji samego Paula, który twierdził, że Jagger wcale go przed nim nie ostrzegał! Ta historyczna rozbieżność doskonale pokazuje, jak gęsta, pełna niedomówień i sprzecznych wersji była atmosfera wokół rozpadu zespołu. Oto historia o tym, jak próba ratowania majątku Beatlesów stała się początkiem ich ostatecznego końca. Zapraszam do lektury!

Najbliższym odpowiednikiem rzecznika finansowego, jakiego Apple posiadało do tej pory, był dawny księgowy Briana, Harry Pinsker – człowiek, który napisał do Paula na Wimpole Street, aby poinformować go, że jest milionerem. Pinsker zasiadał w radzie nadzorczej w celu kontroli wydatków, lecz z czasem uznał to zadanie za całkowicie beznadziejne. Gdy John i Yoko pojawili się nago na okładce swojego albumu Two Virgins, zrezygnował na znak protestu, lecz obawiając się najgorszego, wyznaczył młodszego pracownika swojej firmy, Stephena Maltza, do przeprowadzenia szczegółowego audytu ksiąg spółki.

Maltz spędził nad tym zadaniem kilka tygodni, po czym wysłał do każdego z Beatlesów pięciostronicowy list przedstawiający ponure wnioski. W czasookresie krótszym niż rok Apple wydało całe 2 miliony funtów odłożone jako odpis podatkowy, a także dodatkowe 400 000 funtów stanowiące pierwszą ratę ich zbiorowej płatności za sprzedaż własnych usług swojej firmie. Ponadto każdy z nich przekroczył stan swojego konta partnerskiego – Paul najsilniej, na kwotę 66 988 funtów – a każdego z nich czekały zobowiązania z tytułu podatku dochodowego w wysokości około 600 000 funtów.
„Zgodnie z Waszą wiedzą” – pisał Maltz – „wystarczyło jedynie podpisać rachunek, podnieść słuchawkę i płatność była realizowana. Nigdy nie interesowało Was, skąd pochodzą pieniądze ani jak są wydawane, i żyliście w przekonaniu, że macie do dyspozycji miliony… Każdy z Was ma domy i samochody… macie także toczące się sprawy podatkowe. Wasze finanse osobiste to jeden wielki chaos. Apple to jeden wielki chaos.”

Dla Beatlesów była to gorzka pigułka do przełknięcia. Ich próba samodzielnego prowadzenia własnych interesów – w którą przede wszystkim Paul włożył tyle energii i oddania – zakończyła się całkowitą klęską. Przysięgali, że po Brianie nigdy nie będą mieli innego menedżera, ale właśnie tego dramatycznie potrzebowali w tym momencie: kogoś, kto uporządkuje bałagan w Apple, a także psychiczny chaos, w jaki wpadli jako zespół. I potrzebowali tego w trybie natychmiastowym, zanim wykrwawi się reszta ich pieniędzy i kreatywnej witalności. Istniał jeden oczywisty kandydat wewnętrzny. Neil Aspinall przez lata
wypełniał większość obowiązków menedżera, będąc formalnie jedynie ich technicznym, i cieszył się jednakowym zaufaniem oraz szacunkiem całej czwórki. „Daj spokój, równie dobrze możesz wziąć te 20 procent” – ponaglał go John. Jednak Neil, ten pozornie typowy twardziel z Liverpoolu, nie miał dość pewności siebie, by oficjalnie przyjąć to stanowisko. Wybawiciela trzeba więc było sprowadzić z zewnątrz.

Poszukiwania rozpoczęły się na szczeblu bardziej kojarzącym się z borykającym się z problemami przedsiębiorstwem państwowym niż z rozrzutną grupą popową. John nawiązał kontakt z lordem Beechingiem, który jako dr Richard Beeching kilka lat wcześniej „zracjonalizował” brytyjską państwową sieć kolejową poprzez zamknięcie jej ogromnych fragmentów. Po przejrzeniu danych finansowych Apple Beeching zaproponował podobne lekarstwo – powinni odciąć nieefektywne gałęzie, takie jak Apple Electronics i Apple Tailoring, a skoncentrować się na dochodowym biznesie klasy Pullman, czyli Apple Records.
Paul, co dla niego charakterystyczne, wybrał bardziej ekskluzywną drogę. Od sir Josepha Lockwooda z EMI uzyskał rekomendację do lorda Poole’a, prezesa ekskluzywnego banku inwestycyjnego Lazard’s i osobistego doradcy finansowego Królowej. Mimo całej swojej pozycji, Poole okazał się przyjaznym, życzliwym człowiekiem, który zdjął krawat, aby jego gość – gwiazda popu – poczuł się swobodniej. „Zaoferował, że uporządkuje sprawy Beatlesów i co więcej, zaoferował, że zrobi to za darmo” – wspominał Lockwood. „Ale oni nigdy nie pociągnęli tego tematu.”

Paul i Lee i John Eastman

Stało się tak dlatego, że Paul znalazł inne potencjalne rozwiązanie znacznie bliżej domu. Ojciec Lindy, nowojorski prawnik branży rozrywkowej Lee Eastman, posiadał dziesięciolecia doświadczenia w zarządzaniu finansami wybitnych postaci ze świata show-businessu i sztuki. Jej starszy brat, John, był również prawnikiem i partnerem w rodzinnej firmie Eastman & Eastman, którą Lee założył w 1965 roku. Choć miał zaledwie 28 lat, John Eastman posiadał talent do rozplątywania skomplikowanych problemów kontraktowych, na które cierpią przede wszystkim młodzi artyści popowi. Na swoim koncie miał już umowę, na mocy której amerykański zespół Chicago jedynie wydzierżawił swoje taśmy-matki wytwórni Columbia Records, zamiast przekazywać jej pełną własność. W późniejszym czasie reprezentował także Andrew Lloyda-Webbera w powstrzymywaniu nieautoryzowanych wykonań jego pierwszego musicalu Jesus Christ Superstar.

Paul zaproponował zatem firmę Eastman & Eastman jako „nową miotłę” Beatlesów. Z racji swoich wyjątkowych kompetencji – oraz jako pasjonat i znawca twórczości Beatlesów – do Londynu przybył John Eastman (na koszt własnej firmy), a nie jego ojciec, aby zbadać sytuację w Apple. Przybył tuż przed Bożym Narodzeniem 1968 roku, meldując się – co robiło wrażenie – w hotelu Claridge’s. „Miałem najtańszy pokój w całym obiekcie” – wspomina – „i przez cały czas pobytu nie zamówiłem do pokoju nawet Coli. Chodziło tylko o pokazanie, że [Eastman & Eastman] zatrzymują się w najlepszym hotelu w mieście, więc traktujemy sprawę poważnie.”
Wśród pozostałych Beatlesów, a zwłaszcza u Johna, pojawiła się początkowa rezerwa z powodu faktu, że ojciec Lindy nie przybył osobiście, lecz przysłał kogoś, kogo błędnie wzięli za niespełna doświadczonego juniora. Nienagannie konwencjonalny wygląd Eastmana, w przeciwieństwie do jego siostry, również wywoływał uniesienie brwi aż po hippisowską linię włosów. „W owych czasach wychodziłem z założenia, że jeśli nie potrafię myśleć jak prawnik, to mogę przynajmniej ubierać się jak prawnik, więc zawsze nosiłem garnitur.”
Gdy już przyzwyczaili się do jego garniturów, Beatlesi byli „ogólnie nastawieni życzliwie”. Zapewne inaczej niż wyższa kadra kierownicza Apple, która była przerażona tym młodym amerykańskim intruzem i zagrożeniem, jakie stwarzał dla ich miejsc pracy. (A nie widzieli jeszcze niczego!) „Nie otrzymałem pomocy od żadnego z nich” – wspomina Eastman. „Każde drzwi były zamknięte.”
Przy Savile Row 3 zastał „firmę, z której wykrwawiały się pieniądze”. Jednak znacznie poważniejszym problemem w jego przekonaniu był sposób, w jaki Apple zostało ustrukturyzowane – z myślą o zyskach kapitałowych bardziej niż o ochronie marki Beatlesów i zabezpieczeniu ich praw autorskich w długiej perspektywie. „Brakowało zrozumienia dla wartości wielkiej kreacji. To było tak, jakby nadal oczekiwano, że ich kariera dobiegnie końca w każdej chwili.”
Tak się złożyło, że właśnie pojawiła się okazja, by położyć akcent tam, gdzie zdaniem Johna Eastmana powinien się znajdować. Dwa lata po śmierci Briana Epsteina jego dawna firma menedżerska NEMS, przemianowana obecnie na Nemperor Holdings, nadal otrzymywała całe dochody Beatlesów (z wyjątkiem tych za pisanie piosenek) i pobierała 25 procent prowizji. Następca Briana, jego mniej dynamiczny młodszy brat Clive, początkowo obiecywał „dynamiczną ekspansję” firmy, ale nienawidził roli impresaria popowego i pragnął powrócić do swojego dawnego spokojnego życia w Liverpoolu.
Clive oraz jego owdowiała matka Queenie, główna akcjonariuszka, otrzymali niedawno ofertę sprzedaży londyńskiemu bankowi inwestycyjnemu Triumph Investment Trust. Czuli jednak, że jako fundament i największy aktyw NEMS/Nemperor – oraz przez wzgląd na dawne czasy – Beatlesi powinni mieć prawo pierwszej ręki.

Wykupienie firmy miało głęboki sens finansowy w czasie, gdy niewiele innych rzeczy go miało. Jednym pociągnięciem mogli zwiększyć swoje dochody o jedną czwartą – a przy okazji przejąć 7,5-procentowy udział, który Brian posiadał w ich firmie wydawniczej Northern Songs. Sir Joseph Lockwood z EMI (obok na zdjęciu) zgodził się wyłożyć całą kwotę zakupu z zaliczki na poczet ich przyszłych tantiem, oferując wystawienie Johnowi Eastmanowi czeku na 1,4 miliona funtów od ręki. Będąc pod podwójnym wrażeniem, cała czwórka podpisała list upoważniający Eastmana do wynegocjowania transakcji w ich imieniu. Był to jednoznacznie moment wymagający skrajnej dyskrecji w relacjach z mediami. Niestety John Lennon nie uznawał takich momentów. Połowie stycznia 1969 roku, podczas chłodnych sesji nagraniowych 'Get Back' w Twickenham Studios, udzielił wywiadu Rayowi Colemanowi, redaktorowi Disc and Music Echo, zazwyczaj bezpiecznemu dziennikarzowi w kwestiach obsługi prasowej Beatlesów. Nadal będąc w szoku po rewelacjach Stephena Maltza, John nie potrafił powstrzymać się od wyznania wszystkiego: „Nie mamy nawet połowy pieniędzy, które ludzie myślą, że mamy. Od początku to były gruszki na wierzbie. Apple traci pieniądze każdego tygodnia, ponieważ wymaga twardej ręki dużego biznesmena. Jeśli tak dalej pójdzie, wszyscy będziemy bankrutami za sześć miesięcy. Apple potrzebuje nowej miotły i wielu ludzi tam będzie musiało odejść.”

Nagłówek Disc and Music Echo z tamtego tygodnia: „JOHN LENNON MÓWI, ŻE BEATLESI SĄ W KRYZYSIE FINANSOWYM”, wywołał chyba jeszcze większy światowy szok, konsternację i rozczarowanie niż „JOHN LENNON MÓWI, ŻE BEATLESI SĄ POPULARNIEJSI OD JEZUSA”. Wizja Beatlesa bez nieograniczonego złota w kieszeni była równie niewyobrażalna jak wizja archanioła z nieświeżym oddechem. Sam John nie robił nic, by się wycofać, wywołując podwójne przerażenie słowami dla Rolling Stone, że „zostało mu ostatnie pięćdziesiąt tysięcy” (co współcześnie odpowiadałoby komuś narzekającemu, że zostało mu ostatnie pół miliona). Wśród kierownictwa Apple zapanowała rozpacz, że John rozgłosił trudne położenie firmy dokładnie wtedy, gdy podejmowano aktywne kroki zaradcze. Tylko Paul pomyślał o zwykłych pracownikach – sekretarkach i urzędnikach, którzy nie trwonili pieniędzy Beatlesów, lecz pracowali po godzinach za przeciętne pensje bez dodatkowych przywilejów, a mimo to poczuli się objęci potępieniem Johna i groźbą masowych zwolnień.
Kilka dni później Paul spotkał Raya Colemana na schodach przy Savile Row 3 i zafundował mu wściekły opieprz za opublikowanie pierwotnego artykułu. „To jest mała firma, a wy próbujecie ją zniszczyć!” – krzyczał. „Wiecie, że John kłapie dziobem i nie myśli tego na poważnie.”
Wysłał także podnoszącą na duchu notatkę do personelu, zapraszając każdego, kto martwi się wydarzeniami w Apple, do pisania bezpośrednio do niego. „Nie trzeba zachowywać formalności. Po prostu to powiedzcie. Na marginesie, sprawy idą dobrze, więc dzięki – z miłością, Paul.”

28 stycznia John i Yoko odbyli ścisłe tajne prywatne spotkanie w hotelu Dorchester z menedżerem Rolling Stonesów, Allenem Kleinem (zdjęcie). Po nim John napisał notatkę do sir Josepha Lockwooda, która w rzeczywistości stanowiła wyrok śmierci na Beatlesów. „Drogi Sir Joe” – brzmiała. „Od teraz Allen Klein zajmuje się wszystkimi moimi sprawami.”
Trzydziestoletni Klein mógł twierdzić, że na swój sposób zrewolucjonizował muzykę pop równie całkowicie jak Beatlesi. Przed jego pojawieniem się artyści nagrywający uważali za zaszczyt sam fakt przebywania w dużej wytwórni i akceptowali głodowe stawki tantiem oraz sklerotycznie powolne wypłaty jako nieuniknioną cenę. Klein zakończył ten odwieczny przekręt, zmuszając firmy fonograficzne do wypłacania jego podopiecznym dużych sum z góry, zamiast ochłapów po latach. Władza przesunęła się zatem z wytwórni na artystę, a zaangażowane pieniądze wystrzeliły w kosmos.

Urodzony w skrajnej biedzie w New Jersey i wychowany w żydowskim sierocińcu, Klein zaczynał jako księgowy z własną, unikalną niszą. Dzięki nieprzejrzystym i często krętackim praktykom księgowym firm nagraniowych, wiele wielkich nazwisk było winnych ogromne sumy w zaległych tantiemach, o czym nie mieli zielonego pojęcia. Klein wchodził jak pies gończy i najczęściej znajdował należne im tysiące lub setki tysięcy dolarów. W rezultacie stał się znany jako „Robin Hood Popu” – człowiek, który potrafił wyczarować fortuny dosłownie z powietrza. Krępy, z przetłuszczonymi włosami i obcesowy, pielęgnował wizerunek ulicznego cwaniaka z nutą kolesia z mafii. Jego bezwzględność i opryskliwość były równie spektakularne jak jego wyniki. Choć złożył pierwszą niezdarną ofertę Beatlesom już w 1964 roku, Klein zawdzięczał swoje wejście do brytyjskiego popu Stonesom, dla których wywalczył zdumiewającą zaliczkę w wysokości 1,25 miliona dolarów przy odnowieniu kontraktu z wytwórnią Decca w 1965 roku. Beatlesi nigdy nie otrzymali żadnej zaliczki od EMI, a dwa lata później, gdy Brian Epstein renegocjował ich kontrakt, nadal nie uważano, że na nią zasługują.
Paul szczególnie zazdrościł Stonesom umowy z Deccą i – ironicznie w świetle tego, co miało nastąpić – sugerował, aby Brian znalazł sposób na wciągnięcie Kleina do zarządzania Beatlesami. Krążyły plotki o fuzji NEMS z nowojorską firmą Kleina, ABKCO Industries, zanim Brian zdołał odeprzeć to zagrożenie. Od tamtej pory Klein pozyskał szereg innych dużych w Ameryce brytyjskich wykonawców, w tym Donovana, Herman’s Hermits i The Animals, przez cały czas nie kryjąc swojego ostatecznego celu.

Teraz artykuł „JOHN LENNON MÓWI, ŻE BEATLESI SĄ W KRYZYSIE FINANSOWYM” nagle przybliżył ten cel na wyciągnięcie ręki.

Podczas tajnego spotkania w Dorchester Klein rozegrał Johna z mistrzowską precyzją, przedstawiając się przede wszystkim jako bezgranicznie oddany fan, który zna każdą piosenkę Lennona i potrafi wyrecytować wszystkie ich teksty słowo w słowo. Wykazał się ponadto mądrością, deklarując podziw dla sztuki Yoko, wyrażając zszokowanie i niedowierzanie, że nigdy nie było wielkiej wystawy jej prac, oraz obiecując zorganizowanie takowej, bez względu na to, jak zakończy się obecna rozmowa.

Przestudiowawszy wcześniej Johna, Klein wiedział dokładnie, jakimi kartami zagrać i zagrał nimi ekspercko: swoim ubogim dzieciństwem, wychowaniem przez ciotkę (tak jak John), swoją niezłomną drogą na szczyt zawodu wbrew snobizmowi i uprzedzeniom, swoimi krucjatami przeciwko oszustwom przemysłu muzycznego, których beneficjentami był między innymi jeden z wielkich idoli soulowych Beatlesów, Sam Cooke. Stamtąd nastąpiło najgładsze przejście do uwagi, że żaden Beatle, a zwłaszcza ten konkretny, nie powinien nigdy znaleźć się w sytuacji, w której zostaje mu ostatnie pięćdziesiąt tysięcy.

Kilka dni później, w sali posiedzeń zarządu Apple, John przedstawił Kleina pozostałym trzem jako odpowiedź na wszystkie ich problemy. Spotkanie trwało tak długo, że Paul wstał i wyszedł, mówiąc, że życie to coś więcej niż siedzenie przy stole. George i Ringo zostali i obaj zostali po kolei przekonani przez Kleina.
Podobnie jak John, polubili jego rzeczowy styl i cięty dowcip, a także byli rozbawieni, lecz uspokojeni jego zdecydowanie nierockandrollowym wyglądem (George uważał, że wygląda jak Barney Rubble z Flintstonów). Przede wszystkim jednak zapalili się do jego obietnicy uczynienia ich bogatymi ponad wszelkie wyobrażenia, wyrażonej pikantnym akronimem: „Nie powinniście nawet musieć myśleć o tym, czy możecie sobie na coś pozwolić. Powinniście móc powiedzieć FYM – Fuck you, money.”

Paul dowiedział się o zatrudnieniu Kleina, gdy przybył do Apple następnego dnia. Jasne było, że nie mógł się zgodzić, skoro poprosił już ojca i brata Lindy o wykonanie tej samej pracy i sprowadził tego drugiego przez Atlantyk, aby zaczął działać. Poza tym wszystko w Kleinie, co podobało się Johnowi, George’owi i Ringo, miało go zreorganizować i zniesmaczyć: tłuste włosy, nylonowe golfy, fajka buchająca dymem o zapachu śliwek z kremem.

Z pomocą Eastmanów Paul dowiedział się również, że w Nowym Jorku reputacja Kleina sięgnęła dna. Niedawno kupił niemal upadłą wytwórnię Cameo-Parkway (która niegdyś zarobiła miliony na „Let’s Twist Again” Chubby’ego Checkera), a następnie próbował sztucznie zawyżyć jej wartość, rozprzestrzeniając fałszywe plotki, że różne zamożne firmy muzyczne, w tym brytyjskie Chappell & Co., zawzięcie rywalizują o jej przejęcie. W rezultacie obrót akcjami Cameo-Parkway został zawieszony przez Nowojorską Giełdę Papierów Wartościowych, a Klein stanął w obliczu dochodzenia prowadzonego przez organ regulacyjny, Komisję Papierów Wartościowych i Giełd (SEC). Jakby tego było mało, jego firma ABKCO była uwikłana w około 50 procesów sądowych, podczas gdy on sam miał kłopoty z urzędem skarbowym z powodu seryjnego nieskładania deklaracji podatkowych.

Jednak podzielenie się tymi informacjami z Johnem, George’em i Ringo okazało się całkowicie bezużyteczne. Jeśli już, to uznali za plus fakt, że Klein jest tak złej sławy na własnym podwórku – stanowiło to dla nich potwierdzenie, że jest dokładnie tym twardzielem, którego potrzebują. Plotki, że może być powiązany z mafią (które sam podsycał, mimo że był żarliwym Żydem bez żadnych znanych powiązań ze światem przestępczym), tylko zwiększały jego atrakcyjność, zwłaszcza dla Johna.

Istniał jeden potężny głos przeciwko Kleinowi, na który Paul mógł powołać się o wsparcie i który, jak sądził, nawet John musiałby wziąć pod uwagę. The Rolling Stones, niegdyś gwiazdy stajni Kleina, stawali się coraz bardziej niezadowoleni z jego zarządzania i już wtedy potajemnie spiskowali, by się go pozbyć. Do końca 1969 roku, z powodu jego osobliwych metod rozliczeniowych, cały zespół miał się znaleźć w sytuacji, w której był winien tak ogromne kwoty z tytułu brytyjskiego podatku dochodowego, że jedyną alternatywą dla bankructwa była emigracja do Francji. Stonesowi „Lennon i McCartney” – Mick Jagger i Keith Richards – mieli również odkryć, że Klein posiada prawa autorskie do ich największych hitów, takich jak „Satisfaction”, „Get Off of My Cloud” i „19th Nervous Breakdown”, które potajemnie wykupił lata wcześniej od ich poprzedniego menedżera, Andrew Oldhama.

Mick Jagger, Keith Richards i Allen Klein.

Paul słyszał o problemach Stonesów z Kleinem od Micka Jaggera i na jego prośbę Jagger przyszedł do Apple, aby porozmawiać z pozostałymi Beatlesami (idąc tam z biura Stonesów nieopodal Piccadilly, które dla kontrastu było wzorem wydajności i oszczędności). Spodziewał się spotkać z Johnem, George’em i Ringo na osobności, tymczasem zastał Kleina siedzącego z nimi przy stole w sali konferencyjnej; nie będąc zwolennikiem konfrontacji, udał, że to tylko wizyta
towarzyska i wyszedł po kilku minutach. Później zadzwonił do Johna do domu i błagał go, by nie popełniał „największego błędu swojego życia”. Ale John odmówił słuchania.
3 lutego Beatlesi upoważnili Kleina do przeprowadzenia własnego audytu ich finansów. Paul zdecydowanie sprzeciwił się temu pomysłowi, ale ustąpił, gdy został przegłosowany. Jak wyjaśnił w zeznaniu przed Sądem Najwyższym dwa lata później: „Niezwykle zależało mi na tym, by nie sprzeciwiać się woli pozostałych trzech, chyba że na uzasadnionych podstawach. Uznałem więc za właściwe wzięcie udziału w dyskusjach dotyczących ewentualnego powołania Kleina, chociaż ani trochę nie chciałem go jako mojego menedżera.”

Pierwotny pomysł zakładał, że dwie rywalizujące ze sobą nowe miotły będą pracować jako zespół. Gdy Klein rozpoczynał swój audyt, John, George i Ringo zgodzili się na propozycję Paula, aby Lee i John Eastman zostali mianowani głównymi radcami prawnymi Apple i ich samych. Księgowi i prawnicy pełnią całkowicie odmienne funkcje, a ich obsługa tego samego klienta jest standardową praktyką, na której klient zwykle zyskuje. Nie było jednak żadnych szans na to, by Klein i John Eastman pracowali jako wzajemnie pomocni koledzy. „Od samego początku byliśmy w opozycji” – mówi Eastman, choć zaprzecza historiom o obrzucaniu się wyzwiskami i wulgaryzmami w starciach godnych kortu centralnego na Wimbledonie. „Jestem całkiem cierpliwym gościem. W trakcie wszystkich naszych kłótni ani razu nie podniosłem głosu.”

Eastman sfinalizował w tym czasie pozornie prostą transakcję, w ramach której Beatlesi – poprzez Apple – mieli przejąć firmę menedżerską Briana Epsteina, NEMS, przemianowaną niedawno na Nemperor Holdings. „Rodzina Epsteinów twierdziła, że Brian zawsze chciał, aby chłopcy ostatecznie stali się właścicielami NEMS, więc nie było mowy o tym, by wybrali konkurencyjnego oferenta [Triumph Investment Trust] zamiast Apple. Sytuacja wyglądała tak, że w Nemperor znajdowało się około pół miliona funtów, których Epsteinowie nie mogli wypłacić bez utraty większości z nich w podatkach. Mieliśmy dać im to pół miliona za całą firmę.”

Jednak Klein zbagatelizował warunki Eastmana, twierdząc, że ma własną strategię przejęcia Nemperor „za darmo”. Negocjacje utknęły w miejscu, a życzliwość pozbawionej gotówki rodziny Epsteinów wyparowała. W lutym 1969 roku Clive Epstein sprzedał firmę Triumph Investment Trust za kombinację gotówki i akcji. Klein natychmiast wykonał telefon z groźbami do prezesa Triumpha, Leonarda Richenberga, twierdząc, że NEMS/Nemperor jest winne Beatlesom ogromne sumy w zaległych opłatach, które będą dochodzone przed sądem, chyba że Triumph zrzeknie się prawa do 25 procent ich dochodów. Poinstruował również sir Josepha Lockwooda z EMI, aby nie przekazywał kolejnej wypłaty tantiem Beatlesów (około 1,3 miliona funtów) do Nemperor Holdings, lecz bezpośrednio do Apple. Po wstępnym starciu przed sędzią Sądu Najwyższego, Richenberg zdecydował się rozstrzygnąć sprawę pozasądowo – Nemperor zrzekło się swojej jednej czwartej udziału w dochodach Beatlesów w zamian za 800 000 funtów plus jedną czwartą z owego 1,3 miliona. „To był absolutnie katastrofalny finał dla Beatlesów” – mówi John Eastman – „skoro mogli mieć tę firmę za pół miliona.”
Klein zdołał jednak przedstawić to jako zwycięstwo i na początku marca zwołano spotkanie zespołu, aby przegłosować jego powołanie na stanowisko menedżera handlowego (business manager). Paul odmówił udziału, wysyłając w zamian swojego adwokata, Charlesa Cormana, aby zarejestrował symboliczne „Nie”. „Byłem bardzo zdenerwowany tym, jak Beatlesi na mnie zareagują” – wspomina Corman. „Ale John Lennon po prostu spojrzał na mnie i powiedział: »A gdzie masz swoją gitarę basową?«”

Choć tytulatura „menedżera handlowego” nie była w pełni totalitarnym tytułem, jakiego dążył Klein, dała mu mandaty do zrobienia porządków w Apple, tak jak obiecał. Wszystkie uboczne gałęzie, jakkolwiek drogie wydawałyby się wcześniej temu czy innemu Beatle’owi, zostały natychmiast odcięte. Szybko stało się jasne, że Klein był równie zdeterminowany, by eliminować potencjalnych rywali, jak i redukować marnotrawstwo. Apple Records ucierpiało więc na skutek drastycznych cięć pomimo swoich sukcesów, a dwaj ludzie, którzy tworzyli zwycięski zespół Paula, opuścili Savile Row 3 bez żadnego wstawiennictwa z jego strony. Szef wytwórni Ron Kass otrzymał hojne, złote odprawy i objął analogiczne stanowisko w MGM Records w Los Angeles. Peter Asher odszedł razem z nim jako szef działu A&R, po czym został menedżerem pierwszego wykonawcy zakontraktowanego przez Apple, Jamesa Taylora, robiąc spektakularną karierę jako niezależny producent Lindy Ronstadt i innych wielkich nazwisk w latach 70.

Bycie bliskim kumplem Johna czy Paula – a nawet Johna i Paula – nie stanowiło żadnej pomocy w momencie, gdy rządy przejął Klein. Po spędzeniu roku nad rozwojem szkoły Apple, ich dawny przyjaciel z Liverpoolu Ivan Vaughan dowiedział się, że pomysł został porzucony. Podobnie Paul nie wyraził sprzeciwu, gdy zamknięto wytwórnię słowa mówionego Zapple, zostawiając Barry’ego Milesa na lodzie w Nowym Jorku w połowie sesji nagraniowej z Allenem Ginsbergiem. Podobnie jak pozostali Beatlesi, czuł, że musi zacisnąć zęby i przyjąć lekarstwo, jakkolwiek wstrętne – ono samo oraz podająca je pielęgniarka – by nie było. Wśród pierwszych zwolnionych przez Kleina znalazł się Alistair Taylor, który był asystentem Briana jeszcze za czasów liverpoolskich i robił dla Paula wszystko, co wyobrażalne – od szukania domu po pozowanie jako „jednoosobowa orkiestra” w jego pierwszej reklamie Apple. Kiedy jednak Taylor zadzwonił na Cavendish, błagając o zachowanie pracy, Paul wolał nie podchodzić do telefonu.

Niebawem dalsza część na ten temat...