Dzisiejszy wpis w serii „Klasa The Beatles” nie jest przypadkowy. Choć David Bowie zawsze kroczył własnymi ścieżkami, rok 1975 był momentem, w którym jego orbita przecięła się z orbitą Johna Lennona w sposób absolutnie magiczny. Zapraszam Was do opowieści o utworze, który jest nie tylko wybitnym popowym przebojem, ale też dowodem na to, jak wielki wpływ Fab Four mieli na największych wizjonerów muzyki. Pomysł wstawienia tego tekstu wpadł mi kilka dni temu, gdy słuchałem w sieci tego utworu, co przypomniało mi miłe wspomnienie z młodych lat. Mój brat słuchając tego utworu i znająć polski tytuł tłumaczył go sobie jako "Junior American" z mocno fonetyczną wymową słowa "junior" na "dżonio" a musze przypomnieć, że wtedy słuchalismy tego utworu na magnetofonie 4-ścieżkowym mono, na którejś już kopii z kopii (przegraniu) więc jakość była oczywiście słaba. Miesiąc temu minęła rocznica 10 rocznica śmierci wielkiego brytyjskiego muzyka, największego muzycznego kameleona (patrz zdjęcia na samym dole), więc powód tego postu jest jak najbardziej na czasie i ważny. Długi research sieci o piosence, tłumaczenie tekstu piosenki (dzięki wielu angielskim publikacjom i analizom) pokazało mi, że teskt jest niezwykle ważny w tej piosence, jakże bogaty w symbolikę. No i oczywiście ten słynny wers z beatlesowskiego "A Day in the Life".

Piosenka „Young Americans” pochodzi z albumu o tym samym tytule, który był dla Bowiego ryzykownym skokiem w nieznane. David porzucił glam-rockowe piórka Ziggy’ego Stardusta na rzecz fascynacji czarnym brzmieniem Filadelfii – gatunkiem, który sam przekornie nazwał „plastic soul”.

David Bowie: Kiedy Beatlesi się rozpadli, poczułem się, jakby ktoś ogłosił koniec pewnej epoki historycznej. Ale z drugiej strony, to pozwoliło nam wszystkim – solowym artystom – znaleźć własny głos. Choć John zawsze pozostawał dla mnie tym punktem odniesienia, do którego równałem.

Ale to, co dla nas – fanów Beatlesów – jest w tym albumie najcenniejsze, wydarzyło się pod koniec sesji w nowojorskim Electric Lady Studios. To tam narodziła się niezwykła przyjaźń między Davidem a Johnem Lennonem. Efektem tego spotkania były dwa utwory, które na stałe wpisały się do kanonu:

„Across The Universe” – Bowie odważył się zinterpretować ten beatlesowski klasyk, a Lennon nie tylko mu na to pozwolił, ale osobiście zagrał w tej wersji na gitarze rytmicznej. Kiedy David Bowie z obawą puszczał Johnowi Lennonowi swoją wersję beatlesowskiego klasyka Across the Universe, John zareagował z typową dla siebie szczerością. Stwierdził, że wersja Davida jest... lepsza niż oryginał! Uważał, że Bowie nadał tej piosence energię i blask, których brakowało nagraniu The Beatles. Cóż, Lennon lubił krytykować swoje nagrania w The Beatles. Dla Autora bloga wersja Bowiego pięknego utworu Fab Four (Lennona) nie umywa się do oryginału.

David Bowie: Siedziałem w pokoju z Johnem Lennonem i czułem się jak dzieciak. Myślałem: 'Mój Boże, to jest ten facet, który napisał Strawberry Fields!'. Przez pierwsze godziny bałem się odezwać, żeby nie palnąć czegoś głupiego...

Beatlesi byli dla mojego pokolenia absolutnie wszystkim. To nie był tylko zespół, to była nowa forma życia. Nie da się przecenić wpływu, jaki wywarli na naszą kulturę. To oni sprawili, że poczuliśmy, że wszystko jest możliwe. Kiedy ich słuchałeś, miałeś wrażenie, że przyszłość właśnie puka do twoich drzwi.

„Fame” – utwór napisany wspólnie przez Davida i Johna (przy współudziale gitarzysty Carlosa Alomara). Co ciekawe, to właśnie ta piosenka stała się pierwszym solowym numerem jeden Johna Lennona jako współautora w USA, wyprzedzając pod tym względem jego własne, autorskie single. Wcześniej numer 1 miał z Eltonem Johnem z Whatever Gets You thru the Night w listopadzie 1974. Wspólna praca nad piosenką Fame była czystą improwizacją. Lennon (lub Alomar) wymyślili riff, Bowie dopisał tekst inspirowany ich rozmowami o mrocznych stronach sławy, a całe nagranie powstało w rekordowo krótkim czasie. "Young Americans" był pierwszym albumem Bowie, na którym grał gitarzysta Carlos Alomar. Bowie po raz pierwszy zobaczył Alomara grającego w zespole house w Apollo Theatre w Harlemie i przekonał go, aby zagrał na tym albumie i dołączył do trasy koncertowej. Alomar stał się głównym współpracownikiem, grając na kilku albumach Bowiego i wymyślając gitarowe riffy do piosenek takich jak "Fame" i "Golden Years".

Znowu będę krytyczny, gdyż dla mnie ten utwór jest całkowicie nieporozumieniem. Ludzie przypuszczalnie kupowali singla dla nazwiska Johna, bo Bowie nie był jeszcze wtedy bardzo popularny za oceanem, choć oczywiście nie był tam anonimowym muzykiem i miał spore rzesze fanów (zdjęcie obok - fani pod drzwiami Sigma Studios).

Bowie wspominał później, że praca z Johnem była jak „praca z szybkością światła”. Lennon wniósł do studia niesamowitą energię i surowość, która idealnie przełamała soulową gładkość albumu. Ich relacja opierała się na wzajemnym szacunku – Bowie widział w Lennonie swojego idola z młodości, a John odnalazł w Davidzie artystę, który nie bał się eksperymentować tak bardzo, jak on sam w czasach Revolvera. Choć w samym utworze Young Americans John nie śpiewał anie nie grał, cytat z A Day in the Life („I heard the news today, oh boy”) zadziałał jak magnes. To nim Bowie symbolicznie „wywołał” Lennona do tablicy, co chwilę później zaowocowało jedną z najważniejszych współprac w historii muzyki.

Ale Bowie potrafił być też krytyczny wobec swoich idoli. Nie zgadzam się z jego słowami, ale wypada mi je tutaj zacytować: Revolver był ostatnim wielkim albumem Beatlesów. Potem wszystko stało się trochę zbyt... grzeczne. Cudownie wykorzystywali studio, ale to przestało być rock and rollem, a stało się muzyczną tapicerką. To pewnie tłumaczy, dlaczego tak dobrze dogadał się z Johnem w 1975 roku. Obaj panowie w tamtym czasie mieli dość „ładnych” piosenek i szukali czegoś brudnego, surowego (jak właśnie Fame).

W 2003 David Bowie nagrał cover utworu George'a Harrisona „Try Some, Buy Some” na swój album "Reality". Bowie podziwiał prostotę i kompozycję utworu, który pierwotnie był produkcją Phila Spectora dla Ronnie Spector. Choć nie byli bliskimi przyjaciółmi, wzajemnie znali swoją twórczość, a wersja Bowiego była wyrazem szacunku dla kompozycji Harrisona.

Zanim przejdziemy już do samej piosenki z tytułu postu muszę się z Wami podzielić historią, która od lat krąży w kuluarach rockowego świata. Jest ona tak fantastyczna, że nawet jeśli czas i ludzka wyobraźnia nieco ją podkolorowały, to grzechem byłoby jej nie przytoczyć przy okazji tematu tej wielkiej współpracy. Oto ona:

Gdzieś na styku 1974 i 1975 roku, w dusznych od dymu nowojorskich apartamentach, David Bowie miał być świadkiem czegoś, co wydawało się niemożliwe. Legenda głosi, że pewnej nocy do jego drzwi zapukali wspólnie... John Lennon i Paul McCartney. Dla świata byli wtedy w stanie zimnej wojny, ale tej nocy mieli być w wyśmienitych nastrojach. Bowie otwierając drzwi zoabczył w nich Johna, mówiącego: Nie uwierzysz, kogo tu jeszcze mam... Odparłem widząc drugiego gościa: A...Myślałem, że wy dwaj... Na to John odparł, że czas na zmiany... Podobno w ferworze wspólnej zabawy i muzycznych dyskusji padł szalony pomysł: „A może byśmy tak stworzyli trio?”. Projekt miał nazywać się DBB, czyli David Bowie & The Beatles. Czy to był tylko genialny żart rzucony nad ranem przy butelce czegoś mocniejszego? Czy może chwila autentycznej euforii dwóch skłóconych geniuszy z Liverpoolu, którzy w Bowiem zobaczyli jedyną osobę zdolną wypełnić lukę po zespole? Tego na 100% się nie dowiemy, bo jak to z legendami bywa – rankiem emocje opadły, a projekt „DBB” pozostał jedynie w sferze marzeń fanów. Niemniej jednak, sama wizja Bowiego jako „piątego Beatlesa” – lub raczej lidera nowej wersji zespołu – pokazuje, jak niesamowita energia pulsowała wtedy między tymi artystami. Zamiast supergrupy dostaliśmy „tylko” (albo „aż”) utwór Fame. I patrząc na to z perspektywy czasu, może to i dobrze? Legenda zawsze smakuje lepiej, gdy pozostaje niedopowiedziana.

Singiel: wydany: 21 luty 1975
Strona B: "Suffragette City" (UK), "Knock on Wood" (US)
Album: "Young American"
Twórca (kompozycja): David Bowie
Producent: Tony Visconti
Wytwórnia: RCA
Długość: 5:10 (album version), 3:11 (US single)

Obsada:
David Bowie: wokal, gitara 12-strunowa
Carlos Alomar: gitara
David Sanborn: saksofon
Willie Weeks: gitara basowa
Mike Garson: fortepian (na zdjęciu obok z Davidem)
Andy Newmark: perkusja
Larry Washington: conga
Luther Vandross, Ava Cherry, Robin Clark: chórki

Dlaczego singiel „Young Americans” jest tak ważny? Moim zdaniem oczywiście, bo piosenki Bowiego nie znajdziecie w sumie w żadnym podsumowaniu największych hitów wszech-czasów. Nawet w moim, choć na blogu MTW napisałem kiedyś o tym utworze (tutaj).

Zanim jednak świat usłyszał „Fame”, dostaliśmy utwór tytułowy – „Young Americans”. To singiel-instytucja. Bowie wspominał, że całe życie wtłaczana mu była amerykańska kultura, ideologia, styl życia. Stąd pokuszenie się o taką piosenkę, biorąc także pod uwagę fakt, że przymierzał się do zdobycia Ameryki na całego, onieśmielony słowami Johna Lennona: Ameryka pokocha Ciebie! Sesje nagraniowe odbyły się między datami trasy koncertowej w Sigma Sound Studios (212 North 12th Street w Filadelfii), które było stolicą czarnej muzyki w okolicy (utwór "Young American" nagrywany był między 11 i 13 sierpnia 1974, zmiksowany później w Nowym Jorku). Wpływ czarnego soulu miał bardzo oczywisty wpływ na styl Bowiego na tym albumie i tytułowej piosence. Artysta przeprojektował nawet scenę na resztę swojej trasy Diamond Dogs. W clipie niżej póbne wersje utworu (take 1 i 2) z Sigma Studios.

"Young American" (take 1 i 2)

David w czasie pracy w Sigma Studios

Dlaczego ten utwór jest tak istotny? (na zdjęciu obok rocznicowe wydanie albumu - 50-lecie) Poukładałem to w kilka podpunktów, warto mieć je na uwadze za każdym razem gdy słuchamy piosenki.

Tekstowy labirynt: To nie jest prosta piosenka o miłości. Pierwsze krytyki opisywały ją jako "dialog napalonych nastolatków chcących czegoś więcej od życia, Ameryki a nawet prezydenta Nixona". Jest w nim dużo więcej. To cyniczne, a jednocześnie pełne pasji spojrzenie na amerykański sen, który w połowie lat 70. był mocno poobijany aferą Watergate (stąd słynne pytanie: „Czy pamiętasz swojego prezydenta Nixona?”). Bowie w niesamowity sposób portretuje młodych ludzi szukających sensu w świecie pełnym reklam, pustych obietnic oraz politycznego chaosu. Nie jest to może tekst tak dokładnie obrazujący Amerykę jak wielki hit Dona McLeana "American Pie" (mój nr 22 Topu Wszech-czasów), niemniej bogaty w symbolikę i metafory. "O rany, czytałem dzisiaj wiadomości...". O tym niżej.

Muzyczny przełom: Ten saksofon Davida Sanborna na początku! To brzmienie zdefiniowało nową erę w karierze Bowiego. Piosenka jest gęsta, dynamiczna, a chórki (z udziałem młodego, nikomu nieznanego wtedy Luthera Vandrossa) nadają jej niemal gospelowego uniesienia. David wspominał, że gdy miał już całą piosenkę stwierdził, że choć miała ona mocny, silny tekst, to nia miała ona żadnego haczyka, którym mógłby złowić słuchacza. Wtedy Luther podsunął mu pomysł śpiewając frazę " young American, young American..."

David w czasie sesji "Young American"w Sigma Studios (1974) z zaproszonymi do środka fanami, z tyłu Luther.

Hołd dla mistrzów: Warto wsłuchać się w końcówkę utworu. Bowie, niemal jakby chciał przywołać ducha Lennona do studia, śpiewa słynną linijkę: „I heard the news today, oh boy”. To bezpośredni cytat z „A Day in the Life”, który stał się proroczym mostem między oboma artystami.

„Young Americans” to piosenka o szukaniu tożsamości, o rozczarowaniu, ale też o niesamowitej woli życia. To klasa sama w sobie – kompozycja tak bogata, że przy każdym przesłuchaniu odkrywa się w niej nowy detal.

Poniżej znajdziecie pełny tekst tej niesamowitej piosenki wraz z moim tłumaczeniem (by oddać sens tesktu korzystałem tutaj z różnych żródeł). Posłuchajcie tego uważnie – to David Bowie w swojej szczytowej formie, tuż przed tym, jak wspólnie z Johnem Lennonem podbił amerykańskie listy przebojów.

2 listopada 1974 - nagranie show Dick Cavett (emisja miesiąc później)

They pulled in just behind the bridge
He lays her down, he frowns
"Gee my life's a funny thing, am I still too young?"
He kissed her then and there
She took his ring, took his babies
It took him minutes, took her nowhere
Heaven knows, she'd have taken anything, but

All night
She wants the young American
Young American, young American, she wants the young American
All right
She wants the young American

Scanning life through the picture windows
She finds the slinky vagabond
He coughs as he passes her Ford Mustang, but
Heaven forbid, she'll take anything
But the freak, and his type, all for nothing
He misses a step and cuts his hand, but
Showing nothing, he swoops like a song
She cries "Where have all Papa's heroes gone?"

All night
She wants the young American
Young American, young American, she wants the young American
All right
She wants the young American

All the way from Washington
Her bread-winner begs off the bathroom floor
"We live for just these twenty years
Do we have to die for the fifty more?"

All night
He wants the young American
Young American, young American, he wants the young American
All right
He wants the young American

Do you remember, your President Nixon?
Do you remember, the bills you have to pay
Or even yesterday?

Have you been an un-American?
Just you and your idol singing falsetto 'bout
Leather, leather everywhere, and
Not a myth left from the ghetto
Well, well, well, would you carry a razor
In case, just in case of depression
Sit on your hands on a bus of survivors
Blushing at all the Afro-Sheeners
Ain't that close to love?
Well, ain't that poster love?
Well, it ain't that Barbie doll
Her heart's been broken just like you have

All night
You want the young American
Young American, young American, you want the young American
All right
You want the young American

You ain't a pimp and you ain't a hustler
A pimp's got a Cadi and a lady’s got a Chrysler
Black's got respect, and white's got his soul train
Mama's got cramps, and look at your hands shake
I heard the news today, oh boy
I got a suite and you got defeat
Ain't there a man you can say no more?
And, ain't there a woman I can sock on the jaw?
And, ain't there a child I can hold without judging?
Ain't there a pen that will write before they die?
Ain't you proud that you've still got faces?
Ain't there one damn song that can make me
break down and cry?

All night
I want the young American
Young American, young American, I want the young American
All right
I want the young American
Young American
Young American, young American, I want the young American
(I want with you, I want with you want)
All right
(You want it, I want you you, you want I, I want you want)
Young American, young American, I want the young American
(I want to want, to want, to want , to want I, I want you)
All right
(Lord I wanted the young American)
(young American)
Young American, Young American
I want the young American

Tekst pochodzi z https://www.tekstowo.pl/piosenka,david_bowie,young_americans.html

They pulled in just behind the bridge
He lays her down, he frowns
"Gee my life's a funny thing, am I still too young?"
He kissed her then and there
She took his ring, took his babies
It took him minutes, took her nowhere
Heaven knows, she'd have taken anything, but

All night
She wants the young American
Young American, young American, she wants the young American
All right
She wants the young American

Scanning life through the picture windows
She finds the slinky vagabond
He coughs as he passes her Ford Mustang, but
Heaven forbid, she'll take anything
But the freak, and his type, all for nothing
He misses a step and cuts his hand, but
Showing nothing, he swoops like a song
She cries "Where have all Papa's heroes gone?"

All night
She wants the young American
Young American, young American, she wants the young American
All right
She wants the young American

All the way from Washington
Her bread-winner begs off the bathroom floor
"We live for just these twenty years
Do we have to die for the fifty more?"

All night
He wants the young American
Young American, young American, he wants the young American
All right
He wants the young American

Do you remember, your President Nixon?
Do you remember, the bills you have to pay
Or even yesterday?

Have you been an un-American?
Just you and your idol singing falsetto 'bout
Leather, leather everywhere, and
Not a myth left from the ghetto
Well, well, well, would you carry a razor
In case, just in case of depression
Sit on your hands on a bus of survivors
Blushing at all the Afro-Sheeners
Ain't that close to love?
Well, ain't that poster love?
Well, it ain't that Barbie doll
Her heart's been broken just like you have

All night
You want the young American
Young American, young American, you want the young American
All right
You want the young American

You ain't a pimp and you ain't a hustler
A pimp's got a Cadi and a lady’s got a Chrysler
Black's got respect, and white's got his soul train
Mama's got cramps, and look at your hands shake
I heard the news today, oh boy
I got a suite and you got defeat
Ain't there a man you can say no more?
And, ain't there a woman I can sock on the jaw?
And, ain't there a child I can hold without judging?
Ain't there a pen that will write before they die?
Ain't you proud that you've still got faces?
Ain't there one damn song that can make me
break down and cry?

All night
I want the young American
Young American, young American, I want the young American
All right
I want the young American
Young American
Young American, young American, I want the young American
(I want with you, I want with you want)
All right
(You want it, I want you you, you want I, I want you want)
Young American, young American, I want the young American
(I want to want, to want, to want , to want I, I want you)
All right
(Lord I wanted the young American)
(young American)
Young American, Young American
I want the young American

Live on The Cher Show - 1975

Zatrzymali się tuż za mostem

On ją kładzie, marszczy brwi

„Rany, moje życie to dziwna rzecz, czy wciąż jestem zbyt młody?”

Pocałował ją tu i teraz

Przyjęła jego pierścionek, urodziła mu dzieci

Jemu zajęło to minuty, ją zaprowadziło donikąd

Niebiosa wiedzą, wzięłaby cokolwiek, ale...

Ona pragnie młodego Amerykanina (Młodego Amerykanina, ona pragnie młodego Amerykanina)

(W porządku) Tak, ona pragnie młodego Amerykanina

Lustrując życie przez okno wystawowe

Dostrzega zwinnego włóczęgę

On kaszle, mijając jej Forda Mustanga

Ale niech Bóg broni, ona weźmie wszystko

Prócz tego dziwoląga i jemu podobnych, wszystko na nic

On potyka się i rozcina sobie dłoń, ale

Nie pokazując nic po sobie, mknie lekko jak piosenka

Ona krzyczy: „Gdzie się podziali wszyscy bohaterowie taty?”

Ona pragnie młodego Amerykanina...

Drogą prosto z Waszyngtonu

Jej żywiciel błaga, leżąc na podłodze w łazience

„Żyjemy tylko przez te dwadzieścia lat

Czy musimy umierać przez kolejne pięćdziesiąt?”

On pragnie młodego Amerykanina...

Czy pamiętacie swojego prezydenta Nixona?

Czy pamiętacie rachunki, które musicie zapłacić?

Albo chociaż to, co było wczoraj?

Czy byłeś tym „nie-Amerykaninem”?

Tylko ty i twój idol śpiewacie falsetem

O skórze, skórze, która jest wszędzie, i

O tym, że z getta nie został już żaden mit

Cóż, cóż, cóż, czy nosiłbyś przy sobie brzytwę

Na wypadek, tak na wszelki wypadek depresji?

Siedzisz z założonymi rękami w autobusie pełnym ocalałych

Rumieniąc się na widok tych wszystkich z Afro-Sheen*

Czy to nie jest bliskie miłości? Czy to nie jest miłość z plakatu?

Cóż, to nie jest ta lalka Barbie Jej serce zostało złamane tak samo jak twoje i...

Przez całą noc pragniesz młodego Amerykanina...

Nie jesteś sutenerem ani kanciarzem

Sutener ma Cadillaca, a dama ma Chryslera Czarny ma szacunek, a biały ma swój „soul train”**

Mamę łapią skurcze, a spójrz, jak ciebie bolą ręce

(Słyszałem dzisiaj wiadomości, o rany)***

Ja mam apartament, a ty masz porażkę

Czy nie ma człowieka, który nie potrafi już powiedzieć „nie”?

I czy nie ma kobiety, której mógłbym przyłożyć w szczękę?

I czy nie ma dziecka, które mógłbym objąć bez oceniania?

Czy nie ma pióra, które napisze coś, zanim oni umrą?

Czy nie jesteście dumni, że wciąż macie twarze?

Czy nie ma ani jednej cholernej piosenki, która sprawiłaby

Żebym się załamał i zapłakał?

Ja pragnę młodego Amerykanina...

*** Podpowiedzi:

* Afro-Sheen: Popularny w latach 70. produkt do pielęgnacji włosów dla Afroamerykanów.

** Soul Train: Nawiązanie do słynnego programu muzycznego, ale też metafora „duszy”, którą biały człowiek próbuje odnaleźć w czarnej kulturze. Program rozpoczął się w 1970 roku. W programie pojawiało się zawsze wiele bardzo ekspresyjnych tańców, a także gość muzyczny, a w listopadzie 1975 roku Bowie stał się jednym z pierwszych białych piosenkarzy, którzy wystąpili w programie, z czego był bardzo dumny. Singiel "Young Americans" został wydany w lutym 1975 roku, więc Bowie wykonał w nim"Fame" i "Golden Years", który był jego obecnym singlem.

*** „I heard the news today, oh boy”: Bezpośredni cytat z piosenki A Day in the Life The Beatles